Fysiotherapie bij chronische pijn: een evidence-based aanpak
Chronische pijn is een van de meest voorkomende redenen waarom patiënten bij de huisarts terugkomen. De klachten zijn hardnekkig, de impact op werk en dagelijks leven is groot en de behandeling vraagt om meer dan pijnstilling of rust.
Bij RoerMotion bieden we fysiotherapie bij chronische pijn die gebaseerd is op de meest recente wetenschappelijke inzichten. In dit artikel leest u hoe wij werken en wanneer een verwijzing zinvol is.
Wat verstaan we onder chronische pijn?
We spreken van chronische pijn wanneer pijn langer dan drie maanden aanhoudt of terugkeert. Dat is langer dan de normale hersteltijd van weefsel. Bij een deel van deze patiënten is er nog een duidelijke lichamelijke oorzaak, maar bij veel anderen is de pijn losgekomen van de oorspronkelijke weefselschade.
Het pijnonderzoek heeft de afgelopen jaren veel nieuwe inzichten opgeleverd. Zo onderscheidt de wetenschap inmiddels vier typen pijn:
- Nociceptieve pijn: pijn door (dreigende) weefselschade, zoals bij een verstuiking of artrose.
- Neuropathische pijn: pijn door schade aan het zenuwstelsel zelf, zoals bij een beknelde zenuw.
- Nociplastische pijn: pijn door een veranderde verwerking van prikkels in het zenuwstelsel, zonder dat er voldoende weefselschade is om de klachten te verklaren.
- Inflammatoire pijn: pijn die ontstaat door een ontsteking in het lichaam, vaak doordat het afweersysteem per ongeluk eigen weefsels of gewrichten aanvallen.
Bij veel patiënten met chronische pijn is sprake van een mengbeeld. Het herkennen van het dominante pijntype is essentieel, omdat het de behandelkeuze bepaalt.
Waarom een andere aanpak nodig is
Bij acute pijn ligt de focus op herstel van het weefsel. Bij chronische pijn werkt dat vaak niet meer. Het zenuwstelsel is gevoeliger geworden (centrale sensitisatie), waardoor prikkels sneller als pijnlijk worden ervaren. Daarbij spelen psychologische en sociale factoren een grote rol: angst om te bewegen, piekeren over de pijn, slecht slapen, spanning op het werk of thuis.
Deze factoren versterken elkaar. Wie pijn vermijdt, beweegt minder, verliest conditie en kracht, en ervaart daardoor sneller pijn bij belasting. Zo ontstaat een vicieuze cirkel die met passieve behandelingen alleen nauwelijks te doorbreken is.
Onze aanpak: actuele wetenschap in de behandelkamer
Bij RoerMotion volgen we de wetenschappelijke literatuur over chronische pijn op de voet. Nieuwe inzichten vertalen we direct naar de behandeling. We werken vanuit het biopsychosociale model: we kijken naar het lichaam, maar ook naar gedachten, gedrag en de omgeving van de patiënt.
1. Uitgebreide intake en klinisch redeneren
We starten met een grondige intake. Naast lichamelijk onderzoek brengen we in kaart welk pijntype dominant is, welke factoren de pijn in stand houden en wat de patiënt zelf wil bereiken. Daarbij letten we nadrukkelijk op signalen die wijzen op een onderliggende aandoening waarvoor medische evaluatie nodig is.
2. Pijneducatie
Patiënten met chronische pijn krijgen vaak tegenstrijdige of verouderde uitleg over hun klachten. Dat leidt tot onzekerheid en angst. Met pijneducatie leggen we in begrijpelijke taal uit hoe pijn werkt en waarom pijn niet altijd betekent dat er iets kapotgaat. Onderzoek laat zien dat dit inzicht angst en vermijding kan verminderen en de basis legt voor actief herstel.
3. Graded activity en oefentherapie
Beweging is een van de best onderbouwde interventies bij chronische pijn. We bouwen de belastbaarheid stapsgewijs op volgens een vooraf afgesproken plan, niet op geleide van de pijn. Het doel is concreet en persoonlijk: weer een rondje kunnen fietsen, een werkdag volhouden of met de kleinkinderen spelen.
4. Eigen regie en zelfmanagement
We willen dat patiënten na de behandeling zelfstandig verder kunnen. Daarom besteden we veel aandacht aan het omgaan met terugvallen, het doseren van activiteiten en het zelf blijven bewegen. Afhankelijkheid van behandeling willen we juist voorkomen.
5. Samenwerking met andere zorgverleners
Chronische pijn vraagt vaak om een gezamenlijke aanpak. We onderhouden korte lijnen met huisartsen, POH-GGZ, bedrijfsartsen en andere betrokken disciplines. U ontvangt van ons een heldere terugrapportage over het behandelplan en de voortgang.
Wanneer verwijst u een patiënt?
Een verwijzing naar fysiotherapie bij chronische pijn is zinvol wanneer:
- het herstel stagneert ondanks eerdere behandeling;
- de patiënt bewegen of activiteiten vermijdt uit angst voor pijn;
- de klachten een grote impact hebben op werk, slaap of dagelijks functioneren;
- de patiënt behoefte heeft aan uitleg en handvatten om zelf met de pijn om te gaan.
Patiënten kunnen ook zonder verwijzing bij ons terecht, maar een verwijzing met relevante medische informatie helpt ons om sneller en gerichter te starten.
Vergoeding
Of fysiotherapie bij chronische pijn wordt vergoed, verschilt per patiënt. Dat hangt af van de onderliggende aandoening en de polis: bij bepaalde chronische aandoeningen valt de behandeling (deels) onder de basisverzekering, in andere gevallen wordt deze vergoed vanuit de aanvullende verzekering. Meer informatie vindt u op onze pagina over vergoeding van fysiotherapie.
Veelgestelde vragen
Is fysiotherapie zinvol als er geen duidelijke lichamelijke oorzaak is gevonden?
Ja. Juist bij nociplastische pijn, waarbij het zenuwstelsel een grote rol speelt, laat actuele wetenschap zien dat een actieve aanpak met pijneducatie en oefentherapie effectief kan zijn.
Hoe lang duurt een behandeltraject bij chronische pijn?
Dat verschilt per patiënt. Vaak gaat het om een traject van enkele maanden, waarbij de frequentie van behandelen geleidelijk afneemt naarmate de patiënt zelfstandiger wordt.
Werkt RoerMotion samen met de huisarts of POH?
Ja. We stemmen het behandelplan waar nodig af en rapporteren terug aan de verwijzer.
Contact voor verwijzers
Heeft u een vraag over een patiënt of wilt u overleggen over een mogelijke verwijzing? Neem contact met ons op via 0475-311145 of info@roermotion.nl. Verwijzen kan ook via ZorgMail.