Etalagebenen en
het risico op een hartinfarct of herseninfarct
Als je etalagebenen hebt, denk je misschien vooral aan de pijn in je benen tijdens het lopen. Maar etalagebenen vertellen ook iets over de rest van je lichaam. Ze zijn namelijk een teken dat slagaderverkalking niet alleen in je benen zit, maar mogelijk ook elders. En dat brengt risico’s met zich mee.
Etalagebenen en het risico op een hartinfarct of herseninfarct
Als je etalagebenen hebt, denk je misschien vooral aan de pijn in je benen tijdens het lopen. Maar etalagebenen vertellen ook iets over de rest van je lichaam. Ze zijn namelijk een teken dat slagaderverkalking niet alleen in je benen zit, maar mogelijk ook elders. En dat brengt risico’s met zich mee.
In het kort
- Meer dan een beenprobleem: etalagebenen zijn een teken van slagaderverkalking, en die zit vaak ook in de bloedvaten naar je hart en hersenen.
- Hoger risico: mensen met etalagebenen hebben drie tot vijf keer zo veel kans op een hartinfarct of herseninfarct.
- Twee doelen tegelijk: de behandeling richt zich op minder klachten in je benen én op het verlagen van dat risico.
- Je kunt zelf veel doen: stoppen met roken, regelmatig bewegen, gezond eten en je bloeddruk en bloedsuiker onder controle houden vertragen de slagaderverkalking.
Waarom zijn etalagebenen meer dan een beenprobleem?
Etalagebenen ontstaan doordat de slagaders in je benen vernauwd zijn door slagaderverkalking. Maar slagaderverkalking is geen plaatselijk probleem. Het is een proces dat zich door het hele lichaam kan afspelen, ook in de slagaders naar je hart en hersenen.
Slagaderverkalking in de kransslagaders (de bloedvaten die je hartspier van zuurstof voorzien) kan leiden tot een hartinfarct. Als de halsslagaders in de nek aangedaan zijn, neemt het risico op een herseninfarct of TIA (een tijdelijke beroerte) toe.
Heb je etalagebenen? Dan is de kans groot dat er op meer plekken in je lichaam slagaderverkalking aanwezig is. Het risico op een hartinfarct of herseninfarct is bij mensen met perifeer arteriëel vaatlijden drie tot vijf keer zo hoog als bij mensen zonder deze aandoening.
Hoe werkt dat precies?
Slagaderverkalking begint met kleine beschadigingen aan de binnenkant van de bloedvatwand. Door ophoping van cholesterol, ontstekingscellen en kalk wordt de vaatwand langzaam dikker en minder elastisch. Vernauwingen kunnen ervoor zorgen dat bepaalde organen of spieren te weinig bloed en zuurstof krijgen.
Het gevaarlijkste moment is niet de langzame vernauwing zelf, maar wanneer zo’n ophoping plotseling scheurt. Als een plaque openscheurt, kan er snel een bloedstolsel ontstaan dat het vat afsluit. Dit kan leiden tot een acuut zuurstoftekort, en daarmee tot een hartinfarct of herseninfarct.
Wat betekent dit voor jouw behandeling?
Omdat het risico op hart- en herseninfarcten verhoogd is, richt de behandeling van etalagebenen zich op twee dingen tegelijk: de klachten in de benen verminderen én het risico op een hartinfarct of herseninfarct verlagen.
Patiënten met perifeer arteriëel vaatlijden worden medisch gezien ingedeeld als mensen met een zeer hoog risico op hart- en vaatziekten. De behandeling is dan ook gericht op het verlagen van dat cardiovasculaire risico, naast de symptomatische behandeling van de beenklachten.
Je huisarts houdt bij etalagebenen ook het cardiovasculair risicomanagement in de gaten. Dat betekent: bloeddruk, cholesterol en eventuele suikerziekte goed onder controle houden, én medicijnen die de kans op een stolsel verkleinen.
Wat kan de fysiotherapeut hierin betekenen?
De looptherapie bij de fysiotherapeut doet meer dan alleen je loopafstand vergroten. Door regelmatig te bewegen verbetert de conditie van je hart en longen. Volgens de KNGF-richtlijn zijn er aanwijzingen dat gesuperviseerde looptherapie ook de levensverwachting verbetert, doordat er minder hart- en herseninfarcten optreden.
Naast de training helpt de fysiotherapeut je bij leefstijlveranderingen: stoppen met roken, gezonder eten en meer bewegen. Dat zijn precies de factoren die ook het risico op een hartinfarct of herseninfarct verlagen.
Wat kun je zelf doen?
Het goede nieuws: slagaderverkalking kun je vertragen. Dat doe je door de risicofactoren aan te pakken.
- Stop met roken. Roken beschadigt de vaatwand en versnelt het proces van slagaderverkalking sterk.
- Beweeg regelmatig. Lopen is goed, ook als het wat pijn doet. Je fysiotherapeut leert je welke pijn bij het trainen hoort.
- Eet gezond. Minder verzadigd vet helpt om het cholesterolgehalte te verlagen.
- Houd je bloeddruk en bloedsuiker goed in de gaten. Zeker als je diabetes hebt of hoge bloeddruk, is goede controle extra belangrijk.
Herken de signalen van een hartinfarct of beroerte
Omdat het risico verhoogd is, is het belangrijk dat jij en je naasten de signalen kennen. Bel direct 112 bij:
Een hartinfarct:
- pijn of een drukkend gevoel op de borst, die langer dan een paar minuten aanhoudt;
- pijn die uitstraalt naar je arm, kaak, nek of rug;
- daarbij vaak zweten, misselijkheid, kortademigheid of een gevoel van onrust.
Vrouwen hebben vaker minder duidelijke klachten, zoals vermoeidheid, misselijkheid of pijn tussen de schouderbladen.
Een beroerte:
- een scheve mond of hangende mondhoek;
- krachtverlies in een arm of been;
- onduidelijk praten of niet uit je woorden komen.
Elke minuut telt!
Zo helpt RoerMotion bij etalagebenen
Onze hart-, vaat- en longfysiotherapeuten begeleiden je met gesuperviseerde looptherapie. Zo vergroot je je loopafstand en verbeter je tegelijk de conditie van je hart en bloedvaten.
Veelgestelde vragen
Betekent etalagebenen dat ik zeker een hartinfarct krijg?
Nee. Je risico is wel verhoogd, maar je kunt er veel aan doen. Met looptherapie, een gezonde leefstijl en goede medische begeleiding verklein je de kans op een hart- of herseninfarct flink.
Waarom moet ik medicijnen gebruiken als ik alleen pijn in mijn benen heb?
Omdat de slagaderverkalking waarschijnlijk niet alleen in je benen zit. Medicijnen tegen stolsels en voor het verlagen van je cholesterol en bloeddruk beschermen je hart en hersenen. Bespreek vragen hierover met je huisarts.
Helpt looptherapie ook voor mijn hart?
Ja. Regelmatig bewegen verbetert de conditie van je hart en bloedvaten, en het helpt bij het verlagen van je bloeddruk en het verbeteren van je cholesterol en bloedsuiker. Er zijn aanwijzingen dat looptherapie ook het aantal hart- en herseninfarcten vermindert.
Hoe kan de fysiotherapeut me helpen met stoppen met roken?
Je fysiotherapeut kan je motiveren en ondersteunen, en je zo nodig doorverwijzen naar je huisarts of een stoppen-met-rokenprogramma. Stoppen is de belangrijkste stap om de slagaderverkalking te vertragen, en het is nooit te laat.
