Etalagebenen: wat is het en wat kun je eraan doen?
Heb je pijn in je benen als je loopt, maar verdwijnt die pijn als je even stilstaat? Dan heb je misschien etalagebenen. De naam komt van vroeger, toen mensen met deze klachten voor etalages bleven staan; niet om te kijken, maar om even uit te rusten. In dit artikel lees je wat etalagebenen zijn, hoe ze ontstaan en hoe de fysiotherapeut je kan helpen.
Wat zijn etalagebenen?
Etalagebenen is de volksnaam voor claudicatio intermittens. Het is een aandoening waarbij de slagaders in je benen vernauwd zijn. Daardoor krijgen je spieren tijdens het lopen te weinig zuurstof, en dat voel je als pijn of kramp.
De vernauwing ontstaat door slagaderverkalking (ook wel aderverkalking of atherosclerose genoemd). Bij slagaderverkalking hoopt zich vet en kalk op in de wand van de slagader. Die wand wordt dikker, en er kan minder bloed doorheen. In ernstigere gevallen kan een slagader bijna of helemaal dichtzitten.
Etalagebenen is de meest voorkomende vorm van perifeer arteriëel vaatlijden (PAV): een verzamelnaam voor problemen met de slagaders naar de benen.
Wat zijn de klachten?
De belangrijkste klacht is pijn of kramp in de benen tijdens het lopen. De pijn kan zitten in je kuit, dijbeen of bil. Als je even stilstaat, verdwijnt de pijn meestal binnen tien minuten, en bij het verder lopen komt hij terug.
Andere klachten kunnen zijn:
- Koude voeten
- Verdikte of broze teennagels
- Wondjes die langzamer genezen
- Sneller vermoeid worden bij het lopen
In een later stadium van de aandoening kunnen er ook klachten in rust ontstaan, of zelfs wonden aan de voeten.
Hoe ontstaan etalagebenen?
Etalagebenen ontstaan door slagaderverkalking. Dit is een proces waarbij de binnenwand van de slagaders langzaam beschadigd raakt en verdikt. Dat kan door verschillende factoren versneld worden.
Risicofactoren zijn:
- Roken, dit is de belangrijkste risicofactor
- Hoge bloeddruk
- Hoog cholesterol
- Suikerziekte (diabetes)
- Overgewicht
- Weinig bewegen
- Langdurige stress
- Erfelijkheid (hart- en vaatziekten in de familie)
- Ouderdom
Etalagebenen komen even vaak voor bij mannen als bij vrouwen. In Nederland hebben ongeveer 800.000 tot 1 miljoen mensen een vorm van perifeer arteriëel vaatlijden.
Waarom is het belangrijk om dit te behandelen?
Etalagebenen zijn niet alleen vervelend, ze kunnen ook wijzen op een groter risico voor je gezondheid. Mensen met etalagebenen hebben een verhoogd risico op een hartinfarct of herseninfarct. Dat komt doordat dezelfde slagaderverkalking ook in andere slagaders in je lichaam kan zitten.
Goede behandeling is dus niet alleen goed voor je benen, het is ook goed voor je hart en je algehele gezondheid.
Hoe kan de fysiotherapeut je helpen?
De fysiotherapeut behandelt etalagebenen met gesuperviseerde looptherapie (GLT). Dat betekent: lopen onder begeleiding, ook als het pijn doet. Dit klinkt misschien vreemd, maar de pijn bij etalagebenen betekent niet dat er iets kapotgaat. Door te blijven bewegen, verbeter je juist de doorbloeding in je benen.
Tijdens de looptherapie train je meestal op een loopband. Je loopt door de pijn heen, gevolgd door een kort rustmoment. Dit herhaal je meerdere keren. Zo verbeter je stap voor stap je loopafstand.
De looptherapie is gericht op:
- Minder pijn tijdens het lopen
- Een langere loopafstand
- Beter uithoudingsvermogen
- Sterkere beenspieren
- Betere coördinatie en balans
- Een gezondere leefstijl
Naast het trainen helpt de fysiotherapeut je ook bij zaken als stoppen met roken, gezonder eten en meer bewegen in het dagelijks leven.
De behandeling duurt ongeveer één jaar. In het begin kom je meerdere keren per week. Na verloop van tijd neemt de begeleiding af, totdat je helemaal zelfstandig traint.
Niet elke fysiotherapeut behandelt etalagebenen. Hart-, vaat- en longfysiotherapeuten zijn hiervoor speciaal opgeleid. Zij weten precies hoe ze de training veilig en effectief kunnen begeleiden.
Wordt de behandeling vergoed?
Ja. Vanuit de basisverzekering worden maximaal 37 sessies gesuperviseerde looptherapie vergoed. Dit geldt voor mensen met de diagnose claudicatio intermittens (etalagebenen).
Wat kun je zelf doen?
Naast de behandeling bij de fysiotherapeut zijn er dingen die je zelf kunt doen om je klachten te verminderen:
Stoppen met roken is de belangrijkste stap. Roken beschadigt je bloedvaten en verergert de klachten. Je fysiotherapeut kan je hierbij ondersteunen.
Blijf bewegen, ook als het pijn doet. Wandelen is goed voor de doorbloeding in je benen. Na een tijdje merk je dat je steeds langer kunt lopen zonder pijn.
Eet gezond. Een gezond voedingspatroon helpt om het cholesterol en de bloeddruk te verlagen.
Controleer je voeten regelmatig op wondjes. Heb je ook suikerziekte? Meld een wondje dan meteen bij je huisarts of fysiotherapeut, want wondjes genezen bij etalagebenen langzamer.
Bij RoerMotion werken hart-, vaat- en longfysiotherapeuten die gespecialiseerd zijn in de behandeling van etalagebenen. Neem gerust contact met ons op voor een afspraak of meer informatie.