Voorbereiden op een nieuwe knie of heup: waarom eerder beginnen loont
Sta je binnenkort op de wachtlijst voor een nieuwe knie (TKP) of een nieuwe heup (THP)? Dan is de kans groot dat je vooral denkt aan het herstel ná de operatie. Logisch, want daar draait het uiteindelijk om. Maar wat veel mensen niet weten: de voorbereiding vóór de operatie heeft minstens zoveel invloed op hoe dat herstel verloopt.
In de praktijk zien we vaak dat mensen zich pas melden vlak vóór de operatie, of soms zelfs pas erna. Begrijpelijk, want de operatie voelt als hét moment waarop alles begint. Maar juist door eerder te starten, haal je meer uit je herstel en voorkom je onnodige stress, ook voor de mensen die je gaan begeleiden.
Voorbereiden op een nieuwe knie of heup: waarom eerder beginnen loont
Sta je binnenkort op de wachtlijst voor een nieuwe knie (TKP) of een nieuwe heup (THP)? Dan is de kans groot dat je vooral denkt aan het herstel ná de operatie. Logisch, want daar draait het uiteindelijk om. Maar wat veel mensen niet weten: de voorbereiding vóór de operatie heeft minstens zoveel invloed op hoe dat herstel verloopt.
In de praktijk zien we vaak dat mensen zich pas melden vlak vóór de operatie, of soms zelfs pas erna. Begrijpelijk, want de operatie voelt als hét moment waarop alles begint. Maar juist door eerder te starten, haal je meer uit je herstel en voorkom je onnodige stress, ook voor de mensen die je gaan begeleiden.
In het kort
- Begin op tijd: gericht trainen vóór de operatie, ook wel prehabilitatie genoemd, kost ongeveer 6 tot 8 weken. Meld je daarom aan zodra de operatie gepland is.
- Sterker de operatie in: wie vooraf zijn spieren en conditie traint, heeft een betere uitgangspositie voor het herstel.
- Zelf aan de slag: blijf bewegen, stop met roken en richt je huis alvast in voor na de operatie.
- Eén vertrouwd gezicht: dezelfde fysiotherapeut begeleidt je vóór én na de operatie, eventueel met een huisbezoek.
Waarom voorbereiding meer is dan een gesprek
Een voorbereidingsgesprek met de fysiotherapeut is een goed startpunt. Daarin bespreken we wat je kunt verwachten van de operatie en de periode erna, welke oefeningen alvast zinvol zijn, en hoe we het herstel straks samen aanpakken. Maar minstens zo belangrijk is wat daarna komt: de periode van gericht trainen vóórdat je geopereerd wordt, ook wel prehabilitatie genoemd.
Sterker de operatie ingaan maakt verschil. Als je spieren en conditie vooraf in goede vorm zijn, heb je een betere uitgangspositie, en dat kan je herstel in de eerste periode na de operatie ondersteunen.
Waarom op tijd aanmelden zo belangrijk is
Hier zit meteen de crux: prehabilitatie kost tijd. Reken op zo’n 6 tot 8 weken gericht trainen om er echt profijt van te hebben. Dat betekent dat het voorbereidingsgesprek niet de dag vóór de operatie moet plaatsvinden, maar het liefst direct nadat de operatie is besproken en gepland in het ziekenhuis.
In de praktijk zien we regelmatig dat mensen zich pas heel laat aanmelden voor fysiotherapie: soms een dag voor de ingreep, soms zelfs pas erna. Dat is jammer, want dan valt de hele trainingsperiode weg en mis je precies het stuk waarvan bekend is dat het je herstel ten goede komt. Bovendien geeft vroeg aanmelden ons de ruimte om alles goed te plannen, inclusief een eventueel huisbezoek na de operatie.
Onze aanbeveling: meld je aan zodra de operatie is gepland, ook al ligt de operatiedatum nog maanden weg. Hoe eerder we kunnen starten, hoe meer we voor je kunnen betekenen.
Wat houdt de voorbereiding precies in?
De voorbereiding op een TKP of heupoperatie bestaat meestal uit:
- Een intakegesprek, waarin we je situatie, klachten en verwachtingen bespreken
- Een trainingsprogramma op maat, gericht op het versterken van de spieren rond de knie of heup, en het verbeteren van je algehele conditie
- Praktische voorbereiding, zoals oefeningen voor het gebruik van loophulpmiddelen en tips voor thuis na de operatie
- Uitleg over het hele traject, zodat je precies weet wat je te wachten staat, van de operatie tot de eerste weken erna
Voor mensen die al wat conditie hebben opgebouwd voor de operatie, verloopt het herstel vaak soepeler. Je bent bekend met de oefeningen, weet wat je van je lichaam kunt verwachten en hebt al een vertrouwde fysiotherapeut aan je zijde.
Wat kun je zelf al doen in de tussentijd?
Ook voordat je start met begeleide training, kun je zelf al het nodige doen om sterker aan de operatie te beginnen:
- Blijf bewegen. Ook met pijnklachten is dagelijkse activiteit, zoals wandelen of fietsen, waardevol om spierkracht te behouden.
- Let op je gewicht. Een gezond gewicht vermindert de belasting op het nieuwe gewricht en kan het herstel positief beïnvloeden.
- Stop op tijd met roken. Roken vertraagt wondgenezing; stoppen (of minderen) in de weken voor de operatie helpt aantoonbaar.
- Regel je thuissituatie alvast. Denk aan hulpmiddelen zoals een verhoogde wc-bril, een douchestoel of het wegwerken van losse kleedjes waar je over kunt struikelen.
Verschil tussen knie en heup
De voorbereiding op een nieuwe knie (TKP) en op een nieuwe heup (THP) lijkt sterk op elkaar, maar er zijn ook verschillen. Bij een knieoperatie ligt de nadruk vaak op het versterken van de quadriceps (bovenbeenspier) en het trainen van de buigbeweging, omdat de knie na de operatie in het begin stugger aanvoelt dan de heup.
Bij een heupoperatie ligt de focus meer op de spieren rond de heup en de romp, en op het aanleren van de juiste bewegingen om het nieuwe gewricht in de eerste periode niet te overbelasten. In beide gevallen stemmen we het trainingsprogramma af op jouw uitgangssituatie en de aanwijzingen van je orthopeed.
Na de operatie
Na de ingreep bouwen we het herstel gefaseerd op: van de eerste voorzichtige bewegingen tot het opbouwen van kracht, stabiliteit en uiteindelijk je volledige mobiliteit. Doordat we elkaar al kennen uit de voorbereidingsfase, kunnen we dit traject vaak sneller en gerichter oppakken. Vaak plannen we in de eerste periode na de operatie een huisbezoek, zodat je niet meteen de deur uit hoeft.
Praktische tips
- Zet een fles water op je bureau of in je tas, dan drink je vanzelf vaker.
- Koppel drinken aan vaste momenten in je dag.
- Niet zo van water? Thee, koffie, water met een schijfje citroen of komkommer en melk tellen ook mee.
- Kom je bij ons langs? Pak gerust een glaasje uit de watertap in de wachtkamer.
Zo helpt RoerMotion bij een nieuwe knie of heup
Liefst beginnen we al vóór de operatie met trainen, zodat je sterker de operatiekamer in gaat. Na de ingreep bouwen we het herstel gefaseerd op, vaak eerst met een huisbezoek.
→ Lees meer over (post operatieve) orthopedische revalidatie in Roermond
Patiëntverhaal
‘‘Ik had het onderschat. Een half jaar revalidatie blijkt
heel normaal te zijn, maar dat had ik me niet gerealiseerd’’
Veelgestelde vragen
Hoe lang van tevoren moet ik me aanmelden?
Het liefst zodra bekend is dat je geopereerd wordt, ook als de operatiedatum nog maanden weg is. Zo hebben we voldoende tijd voor een goede voorbereiding.
Is prehabilitatie ook zinvol als ik al veel pijn heb?
Ja. We stemmen de training altijd af op wat op dat moment haalbaar is. Ook met klachten valt er vaak nog winst te behalen.
Hoe snel na de operatie begin ik met fysiotherapie?
Meestal begin je al in het ziekenhuis, op de dag van de operatie of de dag erna, met de eerste oefeningen. Zodra je thuis bent, nemen wij de begeleiding over. In de eerste periode vaak met een huisbezoek, zodat je nog niet naar de praktijk hoeft.
Wanneer kan ik weer autorijden of fietsen?
Dat verschilt per persoon en per operatie. Je orthopeed geeft hier richtlijnen voor. Wij helpen je om de kracht en beweeglijkheid op te bouwen die je ervoor nodig hebt.
Wordt de voorbereiding vergoed?
Dat hangt af van je verzekering en de reden van verwijzing. We denken graag met je mee over de mogelijkheden.
Heb ik een verwijzing nodig?
Nee, je kunt direct een afspraak maken bij RoerMotion. Heb je informatie of instructies van het ziekenhuis gekregen? Neem die dan mee naar het eerste gesprek.
