De kunst van het blijven bewegen
Als je Anna ‘Ans’ Goriup (79) vraagt wie ze is, zegt ze zonder aarzelen: ‘‘ik bén kunst.’’ Al bijna 80 jaar leeft ze om te creëren, van schilderijen en keramiek tot haakwerk en sieraden, ze leeft om te creëren. Maar toen haar lichaam begon tegen te werken, kwam ook haar grootste vrijheid onder druk te staan. “Als ik niks meer kan, dan ben ik ziek en dan kun je me in een kistje duwen. Creëren is vrijheid. Dan ben ik gelukkig.”
Dit is het verhaal van een vrouw die zichzelf niet laat begrenzen door pijn, ouderdom of verwachtingen. Die worstelt, weigert op te geven en haar eigen weg vindt met humor, overtuiging en dankzij de hulp van fysiotherapeute Guus. Een verhaal over beweging, letterlijk en figuurlijk.
Beeldend in alles
Ans is afgestudeerd aan de kunstacademie in Eindhoven, AIV autonome vormgeving, met schilderen als hoofdvak. ”Olieverf was mijn taal, maar dat droogt langzaam. Dus ben ik er keramiek bij gaan doen. Want ik wil altijd bezig blijven,” vertelt Ans terwijl ze door haar studio loopt. Haar stijl veranderde door de jaren heen. ”Mijn landschappen zijn abstracter geworden. Ik kan van een effen doek al genieten. Het verhaal zit tegenwoordig in kleur en vorm.”
Naast haar kunstenaarschap gaf Ans ook 25 jaar lang les, al weet bijna niemand dat. “Sport en kunst hield ik gescheiden. In de Jo Gerrishal stond ik achter de bar met mijn man Dieter, daar heette ik gewoon Ans.” Sport ziet ze als een essentieel onderdeel van het leven, al noemt ze zichzelf “erg lui” als het op bewegen aankomt. “Maar als ik met grote schilderijen bezig ben, is dat óók sport!”
Van buffetten naar beklemmingen
De lichamelijke klachten begonnen toen ze in de sporthal werkte. ”Het tillen, het staan, het werk aan het buffet… Het eiste zijn tol. Ik ging krom lopen, kreeg steeds meer pijn en kon uiteindelijk geen rondje meer door de stad lopen.” Onderzoek bracht uitkomst: dubbele zenuwbeklemming in de onderrug.
Zenuwbeklemming in de onderrug
Bij een zenuwbeknelling raken zenuwen in de onderrug bekneld, bijvoorbeeld door slijtage van de wervels, een hernia of een ander ruimte innemend proces. Dit kan zorgen voor pijn in de rug, maar ook voor uitstraling naar de benen, tintelingen of krachtverlies.
De pijnpoli stelde een spuit in de rug voor. “Maar daar had ik geen zin in. Er komt geen spuit in mijn rug.” Toen schakelde haar man Dieter stiekem via whatsapp de hulp in van Guus, fysiotherapeut bij RoerMotion (toen nog Fysiotherapie Panken) en oud-sportcontact. Ans kreeg direct een afspraak. “Ik was sceptisch, maar één ding wist ik zeker: geen spuit.”
Sommige mensen gaan elke week naar de kapper, ik naar de fysio
Vanaf de eerte behandeling voelde Ans verbetering. ”Guusje zei meteen: ‘Er zit inderdaad een zenuw bekneld, maar een spuit is niet de geschikte behandeling voor jou nu’. Als ik wegga voel ik me altijd beter, en de klachten blijven steeds langer weg.” Ze doet haar oefeningen trouw. Zelfs ’s nachts als de pijn opspeelt, weet ze wat haar te doen staat. ”Door de oefeningen zakt het dan en dat geeft controle.”
De band met Guus is hecht. “Ze weet precies wat ze doet. Ik zou nergens anders willen zijn. En eerlijk? Dat ze een vrouw is, maakt het ook makkelijker. Ik ben niet preuts hoor, ik schilder namelijk naaktmodellen. Maar bij sommige klachten is het fijn als je alles gewoon vrij kunt vertellen.”
Accepteren en doorgaan
Langzaam hervond Ans haar creatieve ritme. ”Toen ik veel pijn had, kon ik niks groots maken. Dat maakte me zó ongelukkig. Ik heb toen veel gehaakt, want ik móést iets maken.” Nu werkt ze weer aan grote schilderen, maar met meer rust. ”Twee uur werken, dan koffie. Vroeger werkte ik een hele dag. Maar ja, ik word tachtig hè. Mijn zus zegt nog ‘ik ben 79’, maar ik zeg ‘ik word 80!”’.
Ze is realistisch over het ouder worden. “Je moet dingen accepteren. Matisse lag op bed met een schaar kunst te maken. Een kunstenaar blijft een kunstenaar.” Haar doel is nu niet meer pijnverlichting, maar gezond ouder worden. “Je hebt een heel leven gewerkt. Dan mag er ook verzorging zijn.”
Ans gunt anderen ook die stap. “Heb je een beklemming in je rug? Ga naar de fysiotherapeut, niet meteen naar de spuit. Ieder lichaam is anders. En ik? Ik blijf gewoon naar Guusje gaan. Dat is mijn vaste adres.”
We willen Anna bedanken voor het delen van haar verhaal en de rondleiding door haar atelier. Wil jij ook je verhaal delen en daarmee anderen mensen helpen? Laat het ons weten via communicatie@roermotion.nl
