Hitte en je hart: wat je moet weten als je hart-, vaat- of longpatiënt bent
Het is warm. Heel warm. En terwijl de meeste mensen genieten van de zon, is extreme hitte voor hart-, vaat- en longpatiënten iets om serieus rekening mee te houden. Niet om bang van te worden, maar om goed op voorbereid te zijn. Want je lichaam werkt bij hitte al op volle kracht en als je hart of longen al extra moeite moeten doen, vraagt dat om extra aandacht.
Hitte en je hart: wat je moet weten als je hart-, vaat- of longpatiënt bent
Het is warm. Heel warm. En terwijl de meeste mensen genieten van de zon, is extreme hitte voor hart-, vaat- en longpatiënten iets om serieus rekening mee te houden. Niet om bang van te worden, maar om goed op voorbereid te zijn. Want je lichaam werkt bij hitte al op volle kracht en als je hart of longen al extra moeite moeten doen, vraagt dat om extra aandacht.
In het kort
- Hitte belast je hart: je bloedvaten verwijden, je bloeddruk daalt en je hart moet harder werken om je lichaam koel te houden.
- Extra kwetsbaar: mensen met hartfalen, vaatvernauwing, etalagebenen, COPD of astma lopen meer risico.
- Medicijnen nalopen: sommige medicijnen beïnvloeden je vocht- en zouthuishouding. Pas nooit zelf je dosering aan, maar overleg met je arts of apotheker.
- Koel blijven en slim bewegen: vermijd inspanning op de warmste uren, drink voldoende en ken de alarmsignalen.
Wat doet hitte met je lichaam?
Je lichaam wil altijd op ongeveer 37 graden blijven. Bij warm weer werkt het keihard om af te koelen. Dat doet het op twee manieren: zweten en de bloedvaten in de huid verwijden, zodat warmte naar buiten kan.
Doordat de bloedstroom naar de huid wordt verhoogd, wordt aan de omgeving meer warmte afgegeven. Door te zweten koelt het lichaam af en wordt de standaard lichaamstemperatuur behouden. Maar verwijding van de bloedvaten zorgt voor een lagere bloeddruk, waardoor het hart harder moet pompen om bloed door het lichaam te krijgen (bron: Hartpatiënten Nederland).
Voor een gezond hart is dat te doen. Maar voor een hart dat al minder goed functioneert, is die extra belasting soms te veel.
Waarom zijn hart-, vaat- en longpatiënten extra kwetsbaar?
Patiënten met hartfalen of met een slechte doorbloeding van de huid door vaatvernauwing lopen een hoger risico op complicaties door de hitte. De huid kan dan minder goed warmte afgeven, waardoor oververhitting sneller optreedt.
Voor mensen met etalagebenen geldt dit extra: de bloedvaten in de benen zijn al vernauwd, waardoor de doorbloeding bij hitte nog meer onder druk komt te staan.
Bij longpatiënten speelt ook de luchtkwaliteit een rol. Bij hitte is er vaak meer smog en ozon, en benauwde lucht kan bij mensen met COPD of astma meer klachten geven.
Vochtverlies door zweten maakt het bloed dikker, wat de kans op bloedstolsels, een hartaanval of beroerte vergroot. Bij mensen met al bestaande hart- en vaatziekten is dit extra risicovol omdat hun hart en bloedvaten minder reserves hebben.
Let op je medicijnen
Loop tijdens een hittegolf jouw medicijnen na, bijvoorbeeld met de apotheker. Het kan nodig zijn om de dosering tijdelijk aan te passen, maar doe dat nooit zelf. Overleg altijd eerst met je huisarts, cardioloog of apotheker. Een gedeelte van de medicijnen die hart- en vaatpatiënten slikken kunnen bij hitte de water- en zouthuishouding in het lichaam verstoren waardoor de temperatuurregulatie van slag raakt. Daarnaast kan hitte de effectiviteit van medicijnen beïnvloeden wanneer deze bij een hoge temperatuur worden bewaard: de actieve stof in het medicijn vervalt.
Het gevolg? Een over- of onderdosering wat zich onder andere uit in uitdroging, onvoldoende zweten en flauwvallen.
Wanneer moet je alarm slaan?
Ken de signalen dat het te warm wordt voor je lichaam:
- Duizeligheid of flauwvallen
- Misselijkheid of hoofdpijn
- Snelle of onregelmatige hartslag
- Kortademigheid
- Verwardheid of sufheid
- Pijn op de borst
Oververhitting is te herkennen aan klachten als misselijkheid, overgeven, hoofdpijn, spiertrekkingen, verwardheid of duizeligheid. In het ergste geval kan er sprake zijn van een hitteberoerte: een levensbedreigende situatie. Bel dan direct 112.
Twijfel je? Bel je huisarts. Bij ernstige klachten: bel 112.
Praktische tips voor warme dagen
Hoe hou je met dit weer je hoofd (en hart) koel? Met deze tips kan jij zorgeloos gaan genieten van het weer:
Blijf koel:
- Houd overdag gordijnen en ramen dicht aan de zonkant
- Blijf uit de felle zon! Maar wil jij alsnog naar buiten? Mijd de warmste uren van de dag en kies voor de ochtend of avond.
- Ventileer ’s avonds en ’s nachts
- Neem een koele (maar niet ijskoude) douche
- Geen airco? Zet een bak ijsklontjes voor de ventilator
- Verfris regelmatig gezicht, hals en polsen.
Drink voldoende:
- Drink regelmatig, ook als je geen dorst hebt
- Heb je een vochtbeperking? Overleg dan eerst met je arts
- Vermijd alcohol, want dat bevordert vochtverlies. Koffie en thee met mate tellen gewoon mee als vocht.
- Ga je op pad? Neem altijd een flesje water mee.
- Drink water, water en nog eens water… maar liever iets anders? Drink zelfgemaakt fruitwater of ijskoude kruidenijsthee! Melk en bouillon doen het ook goed!
Beweeg slim:
- Vermijd fysieke inspanning tijdens de heetste uren van de dag. Als je wilt bewegen, doe dit dan in de vroege ochtend of late avond. Zelfs een simpele wandeling kan een zware belasting voor het hart en het lichaam zijn tijdens hoge temperaturen. Doe vooral lekker rustig aan met dit weer.
- Loop je looptherapie? Overleg met je fysiotherapeut of je schema tijdelijk aangepast moet worden
Kleed je luchtig:
- Draag lichte, luchtige kleding van natuurlijke stoffen zoals katoen en linnen
- Draag een pet of hoed buiten
Let op anderen:
- Let extra op ouderen, hartpatiënten en mensen met een kwetsbare gezondheid in je omgeving. Kijk of ze voldoende drinken en verkoeling krijgen.
Zo helpt RoerMotion hart-, vaat- en longpatiënten
Onze hart-, vaat- en longfysiotherapeuten helpen je om ook op warme dagen veilig actief te blijven. Ze passen je trainings- of loopschema aan als dat nodig is.
Veelgestelde vragen
Moet ik met hartproblemen binnen blijven bij hitte?
Nee, maar pas je dag aan. Ga ‘s ochtends vroeg of ‘s avonds naar buiten, zoek de schaduw op en vermijd inspanning op de warmste uren.
Mag ik mijn looptherapie overslaan bij hitte?
Overleg met je fysiotherapeut. Vaak kun je trainen op een koeler moment van de dag, of tijdelijk wat rustiger aan doen, in plaats van helemaal te stoppen.
Ik heb een vochtbeperking. Hoeveel mag ik drinken bij hitte?
Dat verschilt per persoon. Overleg met je arts of je bij warm weer tijdelijk meer mag drinken.
Hoe herken ik een hitteberoerte?
Signalen zijn onder meer een hoge lichaamstemperatuur, een rode en droge huid, verwardheid, hoofdpijn en misselijkheid. Bel direct 112!
